ESTRUKTURANG FILIPINO | Bahagi ng Pangungusap

Bahagi ng Pangungusap

Sa tulong ng mga pangungusap, mas malinaw nating naipahahayag ang nais nating sabihin. Kaya, mahalagang mabatid ng ninuman ang mga bahagi ng pangungusap sa estrukturang Filipino.

Sa araling ito ating tatalakayin ang kahulugan at bahagi ng pangungusap.

Pangungusap

Ang pangungusap ay lipon ng mga salitang may buong diwa. Masasabing ito ay may buong diwa kung nauunawaan ng tagapakinig, kausap, o mambabasa ang nais ipahayag o sabihin ng mga lipon ng mga salita.

Hal:

Si Ana ay naglalakad sa dalampasigan.

Natulog sa amin si Kiko.

Tumakbo ang mga bata.

Sila ay nagdiwang ng kanilang pagkapanalo.

Upang makabuo ng isang pangungusap, sa karaniwang alituntunin, ito ay dapat nagtataglay ng simuno/paksa at panaguri.

Bahagi ng Pangungusap

Simuno o Paksa

Simuno ang tawag sa pinag-uuapan o paksa sa pangungusap. Maaari itong pangngalan o panghalip. Karaniwan itong pinanandaan ng mga pantukoy na ang/ang mga at si/sina.

Hal:

• Si Ana ay naglalakad sa dalampasigan.
• Tumakbo ang mga bata.

Uri ng Simuno

A. Payak na Simuno

Tumutukoy ito sa mismong pangngalan o panghalip na siyang pinakasimuno o pinakapaksa ng pangungusap.

Hal:

• Si Ana ay naglalakad sa dalampasigan.
• Tumatakbo ang mga bata.
• Sina Jose at Maria ay matalik na magkaibigan.

B. Buong Simuno

Binubuo ito ng payak na simuno at ng iba pang salitang bumubuo sa simunong pararila ng pangungusap.

Hal:

• Si Ana ay naglalakad sa dalampasigan.
• Tumatakbo ang mga bata.
• SIna Jose at Maria ay matalik na magkaibigan.

Panaguri

Panaguri ang tawag sa bahagi ng pangungusap na naglalahad ng impormasyon ukol sa simuno. Sa di-karaniwang anyo ng pangungusap, pinanandaan ito ng ingklitik na ay.

Hal:

Si Ana ay naglalakad sa dalampasigan.

Tumatakbo ang mga bata.

Si Jose ay mabait at matulungin na mag-aaral.

Uri ng Panaguri

A. Payak na Panaguri

Ito ay salita na tiyak na naglalarawan o naglalahad ng impormasyon ukol sa simuno ng paksa.

Hal:

• Si Ana ay naglalakad sa dalampasigan.
• Tumatakbo ang mga bata.
• Si Jose ay mabait at matulungin na mag-aaral.

B. Buong Panaguri

Binubuo ito ng payak na panaguri at ng iba pang mga kasamang sa salita sa panaguring pararila ng pangungusap.

Hal:

• Si Ana ay naglalakad sa dalampasigan.
• Tumatakbo ang mga bata.
• Si Jose ay mabait at matulungin na mag-aaral.

Pag-aralan ang halimbawa ng paghihimay sa mga pangungusap sa ibaba:

PANGUNGUSAP	SIMUNO		PANAGURI
	Payak	Buo	Payak	Buo
Sina Maria at Jose ay nanalo sa patimpalak ng pagsasayaw.	Maria at Jose	Sina Maria at Jose	nanalo	ay nanalo sa patimpalak ng pagsasayaw
Si Linda ay matalinong mag-aaral at magalang na bata.	Linda	Si Linda	matalino at magalang	ay matalinong mag-aaral at magalang na bata